We wtorek rząd przyjął projekt ustawy wdrażającej do polskiego systemu prawnego unijny Akt o sztucznej inteligencji (AI Act). Ustawa o systemach sztucznej inteligencji opracowana została przez Ministerstwo Cyfryzacji.
We wtorek 31 marca rząd przyjął projekt ustawy wdrażającej do polskiego systemu prawnego unijny Akt o sztucznej inteligencji (AI Act). Ustawa o systemach sztucznej inteligencji opracowana została przez Ministerstwo Cyfryzacji.
“Przepisy ustawy o systemach sztucznej inteligencji wzmacniają bezpieczeństwo obywateli i ustanawiają skuteczny nadzór nad AI, a dla przedsiębiorców tworzą stabilne i sprzyjające warunki do rozwoju innowacji” – twierdzi resort w opublikowanym w związku z ustawą komunikacie.
Ustawa po przyjęciu przez Radę Ministrów ma trafić do dalszych prac w Sejmie. Jakie zapisy w niej znajdziemy?
Nowy organ krajowy
Ustawa o systemach sztucznej inteligencji powołuje do życia nowy organ, który ma być odpowiedzialny za nadzorowanie stosowania przepisów dotyczących AI. To Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Do jej kompetencji będzie należało m. in. prowadzenie postępowań administracyjnych, wydawanie decyzji, nakładanie sankcji za nieprzestrzeganie przepisów, a także koordynacja nadzoru nad systemami sztucznej inteligencji w Polsce.
Komisja KRiBSI ma także działać na rzecz wsparcia konkurencyjności krajowej gospodarki oraz rozwoju badań naukowych i zastosowań praktycznych systemów AI. Jak zapisano w ustawie, wśród zadań Komisji znajdzie się też wspieranie rozwoju ekosystemu sztucznej inteligencji m. in. przez tworzenie piaskownic regulacyjnych i zarządzanie nimi, jak i prowadzenie działań edukacyjnych i informacyjnych przy współpracy z organami nadzoru rynku z innych państw, instytucjami unijnymi i organizacjami międzynarodowymi.
KRiBSI ma też mieć swój udział w kształtowaniu polityk publicznych w obszarze AI. Ma to polegać na opiniowaniu przez Komisję aktów prawnych, dokumentów rządowych i wydawanie indywidualnych opinii w zakresie stosowania przepisów AI Actu.
Nowa rola Prezesa UODO
Nowe uprawnienia i obowiązki zyska również Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. To właśnie ten organ na poziomie krajowym ma odpowiadać za nadzór nad systemami AI wysokiego ryzyka, czyli takie, które mogą być wykorzystywane np. przez służby czy organy ścigania.
Organem notyfikującym ma natomiast być minister właściwy do spraw informatyzacji – obecnie funkcję tę pełni minister cyfryzacji.
Co ustawa wniesie do życia obywateli i obywatelek?
Według resortu – np. możliwość skarg do KRiBSI na to, jak działają systemy sztucznej inteligencji dostępne w Polsce. Skargę będzie mógł złożyć każdy, kto uzna, że system np. w banku działa nieprawidłowo i go dyskryminuje. Komisja po takiej skardze ma dokonać audytu systemu i sprawdzić, czy osoba skarżąca ma rację – czy też system działa prawidłowo i skarga jest bezzasadna.
Komisja będzie mogła też natychmiastowo wycofywać z użycia systemy, które zostaną ocenione jako stwarzające ryzyko dla bezpieczeństwa obywateli – np. w ochronie zdrowia. Systemy wycofane, jak i te, które zostaną obłożone karami za naruszanie przepisów, mają być widoczne na specjalnej liście, dostępnej dla każdego obywatela.
Przejrzystość ma dotyczyć również decyzji organu, których uzasadnienia będzie można przeczytać w odniesieniu do konkretnych postępowań.
Społeczna Rada ds. Sztucznej Inteligencji
W ustawie założono również powołanie Społecznej Rady ds. Sztucznej Inteligencji, która ma pełnić funkcję organu opiniodawczo-doradczego wspomnianej wcześniej Komisji.
Rada ma wypowiadać się w kwestiach ważnych działań KRiBSI, co – jak obiecuje Ministerstwo Cyfryzacji – przekładać się ma na uwzględnianie różnorodnych perspektyw, a także interesów gospodarczych i społecznych.
Opinie rady, jak czytamy w ministerialnym komunikacie, mają być jawne i dostępne w internecie.
